Przebiśnieg – wiosna obiecana

24. lutego, dokładnie w Dzień Niespodziewanego Całusa, zobaczyłam pierwszą w tym roku pszczołę. Która w dodatku delikatnie musnęła mnie czułkami. Ten słodki “buziak” od miodnej pszczółki uświadomił mi, że… za chwilę pojawią się kwiaty. Chociaż siostra, która co roku mija w drodze do pracy łany przebiśniegów – jeszcze nic na ich temat nie mówiła.

Choć się odgryza jeszcze zima,
Mróz przebiśniegu nie powstrzyma:

kiedy na niebie słońce błyśnie,
przez śnieg przebija się przebiśnieg

W. Ścisłowski

Śnieżyczka, śnieżka, śnieżek, śniegutka, śniegulinka… Przebijśnieżka, podeszron, śniegowe dzwonki, a nawet miodunki. Podobno mają piękny zapach – czyżby miodowy?
Zanim w połowie XVIII wieku doczekały się nazwy Galanthus Nivalis  – dosłownie: mleczny kwiat śnieżny (gr. gala – mleko, anthos – kwiat, łac. nivalis – śnieżny) – nosiły nazwę m.in. białego fiołka.

Cicely Mary Barker: Wróżka przebiśnieg, 1923

Deep sleeps the Winter,
Cold, wet, and grey;
Surely all the world is dead;
Spring is far away.
Wait! the world shall waken;
It is not dead, for lo,
The Fair Maids of February
Stand in the snow
!

C. M. Barker, The Snowdrop Fairy

Przebiśniegi, czyli dzień dobry wiosno

Po angielsku przebiśniegi to February Fairy Maids. Dosłownie: lutowe wróżki-pokojówki? Tak czy inaczej kwitną w lutym, choćby i w Dzień Matki Boskiej Gromnicznej (2 II). Chociaż na Podkarpaciu można spotkać się z nazwą marcówka.
Cebulki śnieżyczki po dziś dzień służą Ukraińcom zamieszkujących rejon Karpat Wschodnich  jako lekarstwo na choroby mięśni. Pomagają też łagodzić emocje związane z traumą.

Legendy o przebiśniegach

Podobno kiedy pierwsi ludzie zostali wygnani z raju, panowała zima. By nieco ich pocieszyć jeden z aniołów chciał pokazać im, że wkrótce będzie wiosna… Chuchnął więc na spadające płatki śniegu a tam gdzie upadły na ziemię – zakwitły śnieżyczki.
Inna legenda mówi, że na początku przebiśnieg miał przezroczyste płatki. Kiedy śnieg zobaczył jak mróz szczypie delikatny kwiatek – otulił go sobą i było im razem bardzo dobrze. Pożegnanie było długie i pełne czułości. Z wdzięczności za wspólnie spędzone chwile śnieg pozostawił śnieżyczce białą barwę. Od tamtej pory żaden kwiat nie jest tak bliski śniegom jak przebiśniegi…

Słownik stereotypów i symboli ludowych. Rośliny. Zioła. Red. Jerzy Bartmiński, Lublin 2019,
W. Ścisłowski: Ładne ziółka, Łódź 1988

Fot. Sux/pixabay, HolgerFotografie/pixabay, https://flowerfairies.com/the-snowdrop-fairy/