Książki o ptakach to nie tylko atlasy i leksykony. To również fascynujące opowieści o skrzydlatych istotach, które działają na wyobraźnię, choć trzymają się naukowych faktów. Poniżej 10 moich ukochanych książek o ptakach dla dzieci i dorosłych.
Ptactwo towarzyszy nam o każdej porze roku. Dlatego pora na książki o ptakach jest zawsze. Bez względu na to, czy chcemy dowiedzieć się czegoś o świecie, czy lubimy porywające opowieści (o miłości, kryminały, a czasem nawet horrory).
Do wpisu zainspirowały dwa kluczyki żurawi, które ukazały się, gdy toczyłam przed sobą taczkę świeżej słomy do boksów. A wieczorem przeczytałam coś, czego nie spodziewałabym się po tej szalonej Katarzynie z Wichrowych wzgórz. Przegryzła zębami poduszkę w złości, po czym pochyliła się nad piórami:
To chyba indycze – mruczała do siebie – a to dzikiej kaczki, a to gołębie. A! Kładą gołębie pióra do poduszek… Nic dziwnego, że mogłam umrzeć […] To kurki wodnej, a to poznałabym wśród tysięcy – piórko czajki. Miły ptaszek, kołował nad naszymi głowami nad wrzosowiskiem. Chciał wrócić do gniazda, bo chmury zniżyły się i przeczuwał, że będzie deszcz. To pióro znaleziono na wrzosowisku – czajka nie zginęła od strzału.
Poniżej subiektywny ranking książek, w którym głównymi bohaterami są ptaki

Książki o ptakach dla dzieci (od 6+ do 106+)
- Britta Teckentrup: Ptaki i ich pióra
- Britta Teckentrup: Jajko (o symbolice jajka jako tworu doskonałego, zwyczajach towarzyszących składaniu i wysiadywaniu jaj oraz najrozmaitszych wielkościach i kolorach jaj oraz wzorach na skorupkach).
- Marianna Oklejak: Opowieści jaskółek
Komiksy:
- Adam Wajrak, Tomasz Samojlik: Umarły las, (Nie)umarły las, Zew padliny
Komiksy w stylu trochę western (a konkretnie chodzi o Dziki Wschód, gdzie Puszcza Białowieska). Główni bohaterowie to przede wszystkich różne gatunki dzięciołów, ale wcale nie tylko. Wiele ptaków tu fruwa. Między rozdziałami – wstawki pełne wiedzy na temat przyrody (gdzie ptaki ważne).
- Adam Wajrak, Tomasz Samojlik: Detektyw Wróbel i złamane pióro, Detektyw Wróble i struty dziób, Detektyw Wróble i tajemniczy przybysze
Tu już miasto. I miejskie ptactwo, chociaż sówka Pupu znana z wcześniejszych komiksów, pojawia się, a jakże. Poza tym dużo wróbli, gołębi (ale też innych ptaków, których los rzucił w poszukiwaniu szczęścia do miasta). Między rozdziałami – też solidna dawka wiedzy na temat ptaków w mieście.
Książki o ptakach dla dorosłych
Bocian nie trafił na talerze, ale padł ofiarą medycyny ludowej. Janota odnotował, że wnętrzności ptaka były „lekarstwem na morzyska i na zapalenie nerek”, tłuszczem „smarowano członki podagrą lub drżączką dotknięte”, a serce „ugotowane w wodzie wraz z tą wodą zalecano na padaczkę”. (…) Zjadano nawet bocianie kupy rozpuszczone w wodzie.
S. Łubieński: 12 srok za ogon
- Jan Sokołowski: Ptaki Polski
Choć od lat zarzuca się tej księdze, że dane nieaktualne, to… wciąż jeszcze żyją ludzie, dla której po wszeczasy pozostanie ona numerem 1. Chociażby za przepiękne dźwiekonaśladowcze opisy śpiewów i treli poszczególnych gatunków.
- Jacek Karczewski: Noc sów. Opowieści z lasu
Piękne opowieści. I wcale nie tylko z lasu, bo i z pól (gdzie myszy, a więc i sowy), a czasem nawet miast (gdzie też gryzonie, a więc i sowy). O talentach do okrucieństwa, z którego sowy nie zdają sobie sprawy (bo i skąd?). A także do okazywania miłości partnerowi i dzieciom. Wszystko, by przetrwać w tych trudnych czasach, gdzie coraz mniej jedzenia i miejsca dla sów. Piękne zdjęcia przedstawicieli wszystkich gatunków sowich!
- Stanisław Łubieński: 12 srok za ogon
Pyszne historie, które skłaniają do refleksji (i to nie tylko, jeśli chodzi o płytkie ekorefleksje). Obrazki o tym, jak było, jak jest i o tym, że jak będzie – nie wiadomo, ale może być źle. I dlaczego właśnie tak.
- Bernd Heinrich: Umysł kruka. Badania i przygody w świecie wilczych ptaków
To już monografia na temat kruków, które w naszej części świata mogą kojarzyć się z padliną i złowieszczym krakaniem. Szersze ujęcie ukazuje te mądre ptaki jako bohaterów mitologii Północy.
Odyn, najwyższy z bogów nordyckich, zwany również Hrafna-gwd, czyli „Kruczym Bogiem”, miał dwa wilki u boku i dwa kruki na ramionach. Wilki i kruki towarzyszyły mu w łowach i bitwach. Tak oto kruk jest od tysięcy lat kojarzony z wilkiem, rozumem, człowiekiem i bogami.
B. Heinrich: Umysł kruka
- Dominik Marchowski: Ptaki Polski
Tej książki nie mamy, ani nie czytałyśmy, ale wiele wskazuje na to, że to must have każdego miłośnika ptaków. Wędruje na listę prezentów pod choinkę (dla córki i mamy).
Aproposki:
- Jak upiec najlepszy sernik świata i jak przy pomocy pończoch odstraszyć kuny (czyli o tym, że książki dla dzieci to kopalnie wiedzy)
- „Myśl, jak kapibara” żeby wiedzieć, po co patrzy się w oczy i jak napisać naprawdę dobry wiersz
- „Taniec szpaków” i stan równowagi stabilnej. Parisi, fizyka i cud życia
Najnowsze komentarze