Czy pajęczyna to metafizyka, dekoracja czy hańba? Czyli o cudownej wieloznaczności rzeczy

Wrześniowe internety (sieć!) można lubić za wiele rzeczy: np. za reklamy swetrów, form do pieczenia, przepisy na ciasta ze śliwkami lub… fotki pajęczyn. Najpiękniejsze te z poranków, mgieł i kropel lub wschodzących słońc. Dla mnie, bo przecież pajęczynka to coś, co może budzić całą gamę skojarzeń. Na samą myśl o tak wieloznacznych sprawach – popadam w egzaltację i mam ciarki.

„[…] nitki pajęczyny, pouczepiane do drzew, chwiały się wraz z leciuchnym powiewem, tak lekkim, iż nie szeleścił nawet liśćmi”.
H. Sienkiewicz: Pan Wołodyjowski

Pajęczyna w filozofii romantycznej

Tkanie, tkanina, nitki, linia, pajęczyna – zjawiska te miały ogromne znaczenie dla gnostyków, romantycznych filozofów i twórców. Za sprawą mitów, gdzie bardzo często występował Tkacz Stwórca. Wraz z mocą natury, zdolną przeobrażać nic w coś, lub wszystko w nic. I łączył Niebo z Ziemią.

Michelet, Słowacki, Krasiński, Mochnacki, Eliade, Janion – oni wszyscy doskonale to czuli i/lub rozumieli. Że to ważniejsze od mitu o Arachne, od której zaczyna się każda pogadanka o pająkach i pajęczynach. Arachne, upokorzona przez Atenę za chęć współzawodnictwa z boginią mądrości. Zniszczeniem krosien, pracy i zamieniem w pająka. Taki zbyt dosłowny, totalnie nieromantyczny morał: nie podpadaj mądrzejszej od siebie.

Pajęczyna praktyczna

A przecież jest i druga strona medalu, praktyczna:

  • pajęczyna do zagniatania z chlebem jako opatrunek na rany (Kmicic stosował – w jego czasach pajęczyny w chacie nie były niczym zdrożnym),
  • pajęczyna w piwniczkach z winem – dowód na to, że nikt przez lata nie dobierał się do butelek z trunkiem, który nabierał szlachetności,
  • pajęczyna – lepka pułapka (pająk łapie w nią swoje jedzenie, sieć internetowa – też pułapka, uzależniająca),
  • pajęczyna w chacie jako znak, że tu jest brudno i straszy (duchami lub pająkami),
  • pajęczyna jako dekoracja na Halloween (chaty, ciasta, etc.)

A pewnie i tak nie wszystkie wymieniłam…

Tematy do rozmowy (z kimś lub samą sobą)

  • Czy pajęczyna to bardziej znak romantycznej metafizyki, czy brrr?
  • Co jeszcze może być tak wieloznaczne jak pajęczyna (piękne, metafizyczne, groźne, przyziemne, zabawne jednocześnie, w zależności od sytuacji)?
  • Co najbardziej lubisz we wrześniowej odsłonie tego, co wyświetla Ci internecik?