Wbrew swej nazwie wrzosy w Polsce pojawiają się nie we wrześniu a sierpniu. Co przychodzi do głowy, gdy myślisz: wrzosowisko?
Otwarte przestrzenie? Delikatne gałązki w zieleniach i fioletach? Zapach suchych traw. Samotne spacery. Albo może gotycka sceneria rodem z „Wichrowych Wzgórz”? Albo… czarownice z Szekspirowskiego „Makbeta”.
To słowo ma w sobie melancholię, ale też pewną wolność – jakby od razu otwierały się pola i pagórki, z daleka od wszystkiego. Wszystkiego zwykłego, jak: boisko, wysypisko, kartoflisko. Za to gdzieś blisko, gdzie: uroczysko czy zamczysko… Jest wielkie i poczciwe (jak kocisko lub konisko). Ale nie cholerne (jak nielubiany kot, koń czy kur*wa), o nie.
Ch. Bronte: Dziwne losy Jane Eyre
📚 JAK JEST WRZOSOWISKO W INNYCH JĘZYKACH?
Z ciekawości… sprawdziłam. No bo przecież nie jestem poliglotką, która zna osiem języków 😄 Ale od czego jest sierpniowa ciekawość i słowniki?
| Język | Wrzosowisko |
|---|---|
| Polski | wrzosowisko |
| Angielski | heath / moorland (lub poetycko: heather field) |
| Włoski | brughiera |
| Francuski | lande |
| Niemiecki | Heidefläche |
| Rosyjski | вересковое поле (wiereskowoje polje) |
| Węgierski | hanga mező (dosł. pole wrzosowe) |
| Fiński | kanervaniitty (łąka wrzosowa) |
| Łacina | campus callunae / ericetum (bardziej opisowo) |
👉 Które z tych słów brzmi najmniej jak wrzosowisko?
A które brzmi najpiękniej? (Ja mam słabość do „brughiera”, brzmi jak włoskie zaklęcie z Toskanii 🌿✨)
🌬️ More moore, please
Słownik czasem tłumaczy „moor” jako „wrzosowisko”. I słusznie – ale z przymrużeniem oka 😉
🔍 Moor to dziki, często torfowy teren – niezalesiony, porośnięty wrzosami, trawami, mchem. Typowy dla północnej Anglii, Szkocji czy Irlandii (np. Yorkshire Moors), które znamy z książek sióstr Bronte.
Dlatego:
✅ Moor → wrzosowisko w sensie dzikiego, surowego krajobrazu
❌ ale nie „czyste” pole wrzosów, jak heather field
W każdym razie, jaka ładna gra słów w takiej frazie:
More moor, please.
Bo któż by nie chciał więcej wrzosowisk?
Dla chętnych (do poczytania w sezonie na wrzosy)
Wielkie przestrzenie wrzosem zarosłych pagórków są za mną i po obu moich bokach, wzgórza wznoszą się daleko poza tą głęboką doliną leżącą u stóp moich. Zaludnienie musi tu być rzadkie, nie widzę też przechodniów na drogach. Te drogi ciągną się na wschód, zachód, północ i południe — białe, szerokie, puste. Wszystkie prowadzą przez wrzosowisko, a wrzosy, gęste i bujne, sięgają po same ich brzegi. […] Puściłam się prosto w gęstwinę wrzosów, po kolana brodziłam w zaroślach
Ch. Bronte: Dziwne losy Jane Eyre
***
Dotknęłam ręką wrzosów — były suche i jeszcze ciepłe od upału letniego dnia. Na czystym niebie migotała dobrotliwie gwiazda. Natura wydała mi się dobra, życzliwa. Jak dziecko do matki garnęłam się do niej serdecznie, ona mi dzisiaj udzieli schronienia… Miałam jeszcze kawałeczek chleba, resztę z kromki, którą, przejeżdżając przez jakieś miasto w południe, kupiłam za pozostałego mi pensa, ostatnią monetę. Widziałam dojrzałe jagody, błyszczące jak czarne perły tu i ówdzie wśród wrzosów. Zebrałam ich garstkę i zjadłam z chlebem. Zaspokoiłam na razie głód dokuczliwy, chociaż nie nasyciłam się tą ucztą pustelnika. Skończywszy, zmówiłam wieczorne pacierze i ułożyłam się do snu.
Ch. Bronte: Dziwne losy Jane Eyre
***
Osjan wyrugował z mego serca Homera. Jakiż niewysłowiony jest ten świat, w który wprowadza nas niezrównany poeta. Stąpamy przez wrzosowiska pośród szalejącej wichury, niosącej w kłębach mgieł duchy praojców poprzez zalane księżycowym światłem rozłogi
J. W. Goethe: Cierpienia młodego Wertera
***
Wlókł się suchymi lasami po niezmierzonych wrzosowiskach, które, jak oko sięgło, okrył prześliczny kwiat liliowy, po zeschłych mchach trzeszczących pod nogą.
S. Żeromski: Popioły
Najnowsze komentarze