Ostatnio nad jeziorem po raz pierwszy spotkałam tę roślinę: ciemnofioletowe płatki i żółty, strzelisty środek. Okazało się, że jej angielska nazwa brzmi jak tytuł wiersza któregoś z XIX-wiecznych poetów jezior (prekursorów angielskiego romantyzmu).
Solanum dulcamara kolejny dowód, że fiolet to ważny kolor w palecie letnich barw (O fiolecie w polskim lecie”).
Nazwy jak tytuły
W języku angielskim ta roślina ma kilka barwnych nazw:
- “Bittersweet nightshade” – można to przetłumaczyć jako „nocny cień, słodko-gorzki”, gdzie „nocny cień” oddaje klimat tajemnicy, a słodko-gorzki to jej smak i symboliczny sens.
- “Climbing nightshade” – „pnący się cień nocy” — nazwa brzmi jak tytuł opowiadania pełnego napięcia, wspinania i mroku.
- poisonberry – „trująca jagoda” (od ostrzegawczo czerwonych owoców).
Obie nazwy brzmią jak gotowe tytuły opowieści. Lub wierszy spod pióra W. Wordswortha (1770–1850), S. T. Coleridge’a (1772–1834) czy R. Southeya (1774–1843), czyli angielskich poetów jezior.
Po polsku jej nazwa brzmi nieco przaśnie… Psianka słodkogórz.
Słowo „psianka” nie ma nic wspólnego z psami, ale z botaniką – to rodzaj roślin z rodziny psiankowatych (Solanaceae), do której należą… ziemniaki, pomidory, papryki, bakłażany.
Wspólny mianownik? Pewna pospolitość i „domowość” w uprawach, choć akurat psianka słodkogórz jest dzikim gatunkiem.
Słodko-gorzkie lekarstwo i trucizna
Pędy psianki są słodkawe na zewnątrz, gorzkie w środku. Fizycznie i… życiowo. Czasem chwila cieszy, a później przypomina, że trzeba mieć ostrożność.
Psianka złotogórz jest trująca. Zawiera solaninę i inne alkaloidy, które mogą szkodzić. A jednocześnie dawniej stosowano ją w leczeniu przewlekłych problemów skórnych.
Jak w życiu, jedna rzecz może być jednocześnie słodka i gorzka, truć i leczyć (w zależności od okoliczności i umiejętności „zastosowania”).
Tematy do rozmowy (z kimś lub samą sobą)
- Jaka roślina kojarzy Ci się najbardziej z latem i jaki ma kolor?
- Znasz nazwy roślin (polskich lub nie), które brzmią jak tytuły wierszy lub powieści?
- A coś, co jest jednocześnie słodkie, gorzkie, może leczyć lub truć?
Aproposki:
Najnowsze komentarze